شنیده ها

ندا احمدی: در آغاز سال ۲۰۲۶، جهان با چالشی عمیق و چندوجهی در حوزه فقر مواجه است. آمارهای منتشر شده از سوی نهادهای بین المللی همچون بانک جهانی و سازمان ملل متحد حاکی از آن است که اگرچه تلاشها برای کاهش فقر در دو دهه گذشته دستاوردهای قابل توجهی داشته، اما ترکیبی از بحران های ژئوپلیتیک، تغییرات آب و هوایی و نابرابریهای ساختاری، روند این مقابله را با اختلال جدی مواجه کرده است.

در این گزارش، با گردآوری دادهها از رسانه های داخلی و خارجی و تحلیل روندهای جاری، به واکاوی وضعیت فقر در سال جاری میپردازیم.

ندا احمدی: پیرمرد روی صندلی پلاستیکی کهنه‌ای در سایه‌ی در چوبی رنگ و رو رفته نشسته است. چشمانش را تنگ می‌کند تا میان خطوط عمودی برج‌های بلند، نشانی از آسمان آبی کودکی‌اش پیدا کند. آقای محمدحسین، ۸۷ ساله، یکی از آخرین ساکنان قدیم عودلاجان است که هنوز در همان خانه پدری زندگی می‌کند. "از پنج سالگی این کوچه را می‌شناسم. صدای پای الاغ باربر را که می‌آمد، همه بچه‌ها می‌دویدند ببینند چه آورده." دست لرزانش را به سوی برج ۴۰ طبقه‌ای نشان می‌دهد که تنها بیست متر آن‌طرف‌تر قد علم کرده: "آن جا، دقیقاً همان جا، باغ پدربزرگم بود. تابستان‌ها زیر درخت توت چادر می‌زدیم و همه فامیل دور هم جمع می‌شدیم. حالا..." صدایش در گلو می‌ماند و نگاهش روی بتن‌های خاکستری قفل می‌شود.

این صحنه فقط متعلق به عودلاجان نیست. در سنگلج، دروازه غار، چال میدان، پامنار و ده‌ها محله تاریخی دیگر تهران، پیرمردها و پیرزن‌هایی هستند که هر یک گنجینه‌ای زنده از خاطرات شهری رو به فراموشی‌اند. دکتر مریم حسینی، مردم‌شناس و پژوهشگر تاریخ تهران، با نگرانی می‌گوید: "تهران دارد با سرعت حیرت‌آوری حافظه خود را از دست می‌دهد. از ۱۳۰ محله تاریخی تهران در صد سال پیش، تنها ۳۰ محله تا حدی بافت قدیم خود را حفظ کرده‌اند. اما خطر بزرگ‌تر از نابودی بناها، نابودی حافظه شفاهی شهر است. با مرگ هر یک از این راویان قدیمی، گویی یک کتابخانه زنده آتش می‌گیرد و به خاکستر می‌نشیند."

ندا احمدی: خانم مریم اکبری، ۵۵ ساله، ساکن محله نارمک تهران، هنوز به یاد می‌آورد روزی که در صف یک مرکز بهداشتی ایستاده بود تا برای نوه‌اش وقت پزشک بگیرد. "سال ۱۳۸۳ بود و از تلویزیون گفتند به زودی هر خانواده یک پزشک مخصوص خودش را خواهد داشت. من آن موقع فکر کردم چه آرزوی خوبی! دیگر لازم نیست برای هر سرماخوردگی ساده سه ساعت در ترافیک بمانیم و به مطب متخصص برویم." حالا بیست سال گذشته و نوه خانم اکبری خودش دانشجوی ترم آخر پزشکی است، اما آن رویای پزشک خانواده هنوز برای میلیون‌ها خانواده ایرانی محقق نشده است.

در سوی دیگر این ماجرا، دکتر سعید نمکی، وزیر اسبق بهداشت، پشت میز کارش پر از پرونده‌های مرتبط با همین طرح است. او با صدایی آمیخته به خستگی می‌گوید: "هر بار فکر می‌کنیم بالاخره توانسته‌ایم موانع را برداریم، یک مانع جدید سر راه سبز می‌شود. بروکراسی اداری، اختلاف نظر بین نهادها، مشکلات مالی... انگار این طرح محکوم به تعویق است." آمارها نشان می‌دهد طرح پزشک خانواده که قرار بود تا پایان برنامه چهارم توسعه در تمام کشور اجرا شود، امروز در آستانه برنامه هفتم توسعه هنوز در حد آزمایشی باقی مانده است.

ندا احمدی: احمد ۲۱ ساله، دانشجوی ترم شش مهندسی کامپیوتر، وقتی نامه احضاریه سربازی را دید، دست‌هایش شروع به لرزیدن کرد. "دقیقاً هفته بعد از امتحانات پایان ترم رسید. احساس کردم تمام نقشه‌های زندگی‌ام نقش بر آب شد." او اکنون ماه چهارم خدمت خود را در یک پادگان نظامی در حومه تهران می‌گذراند. "بعضی شب‌ها که برمی‌گردم اتاقک‌مان، به این فکر می‌کنم که هم‌کلاسی‌هایم در کانادا و آلمان چه می‌کنند. احتمالاً مشغول کارآموزی در شرکت‌های تکنولوژی هستند."

تجربه احمد، منحصربه‌فرد نیست. در سراسر جهان، حدود ۶۶ کشور هنوز خدمت سربازی اجباری دارند. اما هر کشوری داستان متفاوتی را روایت می‌کند. در نروژ، الینا ۱۹ ساله، داوطلبانه برای خدمت ۱۹ ماهه ثبت نام کرده است. "اینجا برای ما یک افتخار است. نه فقط آموزش نظامی، بلکه مهارت‌های رهبری و خدمات اجتماعی هم یاد می‌گیریم ."

ندا احمدی: ساکن یک برج ۲۲ طبقه نوساز در منطقه یک تهران، هر شب با دیدن چراغ‌های شهر از پنجره آپارتمانش احساس امنیت می‌کند. اما نمی‌داند که ساختمان او دقیقاً روی یکی از شاخه‌های فرعی گسل شمال تهران قرار دارد. "وقتی آپارتمان را خریدیم، سازنده قول داد همه استانداردها رعایت شده. حتی گواهی پایان کار هم نشان داد."

اما حقیقت تلخ‌تر است. مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله، به من می‌گوید: "تهران هر سال ۲ تا ۳ سانتیمتر به سمت گسل شمالی حرکت می‌کند. ما روی یک بمب ساعتی زندگی می‌کنیم." آمار رسمی می‌گوید ۴۰ درصد ساختمان‌های نوساز تهران در زلزله‌ای بالای ۷ ریشتر مقاومت کافی ندارند.

ندا احمدی: ‌امروزه شاید هوش مصنوعی به آن شکلی که تصور می‌کنیم وجود نداشته باشد اما باز هم بسیاری از کارهایی که روزانه انجام می‌دهیم، مانند جستجوی اینترنت یا گشت و گذار در صفحات شبکه‌های اجتماعی و غیره، همه متاثر از هوش مصنوعی است و در حقیقت در این مواقع داریم از آن استفاده می‌کنیم.

آنقدر این استفاده ناملموس است و به آن عادت کرده‌ایم که در آن لحظه حس نمی‌کنیم که داریم از هوش مصنوعی استفاده می‌کنیم. دلیل اصلی آن این است که نمی‌دانیم هوش مصنوعی واقعا چیست و چه کارهایی انجام می‌دهد. از آنجایی که آینده از آن هوش مصنوعی خواهد بود بهتر است به جای نگران بودن در مورد هوش مصنوعی یاد بگیریم که چه کارهایی را می‌توانیم با آن انجام دهیم و اطلاعاتمان را در این زمینه بیشتر کنیم.

پس بیایید از ابتدا ببینیم هوش مصنوعی چیست.

 

هوش مصنوعی چیست

هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) یا به اختصار AI، یک شاخه از علوم کامپیوتر است که به توسعه سیستم‌ها و برنامه‌هایی می‌پردازد که قادر به انجام وظایفی هستند که معمولاً به هوش انسانی نیاز دارند. این وظایف شامل یادگیری، استدلال، حل مسئله، درک زبان طبیعی و تصمیم‌گیری می‌شود. به زبان ساده، هوش مصنوعی به ماشین‌ها امکان می‌دهد تا به‌طور خودکار فکر کنند، یاد بگیرند و عمل کنند.

 

اهداف هوش مصنوعی

اساس هوش مصنوعی آن است که هوش انسان و طریق کار آن به‌گونه‌ای تعریف شود که یک ماشین بتواند آن را به راحتی اجرا کند و وظایفی که بر آن محول می‌شود را به درستی اجرا کند. هدف هوش مصنوعی در حقیقت بر سه پایه استوار است:

 یادگیری

 استدلال

 درک

هوش مصنوعی (AI) شاخه گسترده ای از علوم رایانه است که مربوط به ساخت ماشین های هوشمند با توانایی انجام وظایفی است که معمولاً به هوش انسان نیاز دارند. هوش مصنوعی یک علم میان رشته ای با چندین رویکرد است ، اما پیشرفت در یادگیری ماشین و یادگیری عمیق باعث ایجاد تغییر الگوی تقریباً در هر بخش از صنعت فناوری می شود

 

اخلاق هوش مصنوعی چیست؟

اخلاق هوش مصنوعی به مجموعه‌ای از اصول و استانداردها اطلاق می‌شود که توسعه‌دهندگان و محققان باید در فرایند طراحی و استفاده از هوش مصنوعی رعایت کنند. این اصول شفافیت، عدالت، مسئولیت‌پذیری و احترام به حریم خصوصی کاربران را شامل است. هدف از این اصول هم اطمینان از استفاده‌ای امن و عادلانه از هوش مصنوعی است

شاید ساده‌ترین روش برای نشان دادن اخلاق هوش مصنوعی استفاده از مثال‌های واقعی باشد. در دسامبر 2022، اپلیکیشن Lensa AI از هوش مصنوعی برای تولید عکس‌های پروفایل جالب و کارتونی با کمک تصاویر معمولی افراد استفاده کرد. برخی از مردم به دلیل نداشتن اعتبار یا پول کافی به هنرمندان این حوزه انتقاد کردند. بر اساس گزارش واشنگتن پست، لنزا بر روی میلیاردها عکسی که بدون رضایت از اینترنت تهیه شده بودند، کار می‌کرد.

مثال دیگر مدل AI ChatGPT است که کاربران با طرح سوالات مختلف با آن ارتباط برقرار می‌کنند. ChatGPT اینترنت را برای یافتن داده‌ها جستجو می‌کند و با یک متن، کد پایتون یا یک پیشنهاد پاسخ می‌دهد. معضل اخلاقی این روزها این است که مردم از ChatGPT برای برنده شدن در مسابقات کدنویسی یا نوشتن مقاله استفاده می‌کنند.

اینها فقط دو نمونه رایج از اخلاق هوش مصنوعی هستند. از آنجایی که هوش مصنوعی در سال‌های اخیر رشد کرده و تقریباً بر هر صنعتی تأثیر گذاشته و اثرات مثبت زیادی بر صنایعی مانند مراقبت‌های بهداشتی دارد، موضوع اخلاق هوش مصنوعی حتی برجسته‌تر از قبل هم شده است. چگونه از هوش مصنوعی بدون تعصب اطمینان حاصل کنیم؟ برای کاهش خطرات در آینده چه کاری می توان انجام داد؟ راه‌حل‌های بالقوه زیادی وجود دارد، اما ذینفعان باید مسئولانه و مشارکتی عمل کنند تا نتایج مثبتی در سراسر جهان ایجاد شود.

 

نگرانی‌های اساسی در مورد هوش مصنوعی

تعدادی از مسائل وجود دارد که در خط مقدم گفتگوهای اخلاقی پیرامون فناوری‌های هوش مصنوعی قرار دارند. برخی از این موارد عبارتند از:

تکینگی تکنولوژیک:

بسیاری از پژوهشگران نگران این ایده نیستند که هوش مصنوعی در آینده نزدیک از هوش انسانی پیشی بگیرد، اما با توجه به توسعه فناوری‌هایی مانند خودروهای خودران، غیرمنطقی است که فکر کنیم یک خودروی بدون راننده هرگز دچار سانحه رانندگی نمی‌شود، اما در صورت وقوع حادثه چه کسی مسئول است؟

هنوز چندان درباره این موضوعات صحبت نمی‌شود، اما این‌ها انواع بحث‌های اخلاقی هستند که با توسعه فناوری جدید و خلاقانه هوش مصنوعی در حال بروز هستند.

تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل:

در حالی که بسیاری از تصورات عمومی در مورد هوش مصنوعی به از دست دادن شغل متمرکز است، این نگرانی احتمالاً باید اصلاح شود. با ظهور هر فناوری جدید با پتانسیل مخرب بودن و آثار سوء، می‌بینیم که تقاضای بازار برای نقش‌های شغلی خاص تغییر می‌کند. به عنوان مثال، وقتی به صنعت خودرو نگاه می‌کنیم، بسیاری از تولیدکنندگان روی تولید خودروهای الکتریکی تمرکز می‌کنند تا با ابتکارات سبز هماهنگ شوند. در واقع صنعت انرژی از بین نمی‌رود، اما منبع انرژی از مصرف سوخت به سمت برق می‌رود.

هوش مصنوعی باید به روشی مشابه مورد بررسی قرار گیرد. هوش مصنوعی تقاضای مشاغل را به مانند همین مثالی که زده شد، تغییر می‌دهد. با رشد و تغییر هر روز داده‌ها، باید افرادی وجود داشته باشند که به مدیریت این سیستم‌ها کمک کنند. بنابراین جنبه مهم هوش مصنوعی و تأثیر آن بر بازار کار، کمک به انتقال افراد به این حوزه‌های جدید تقاضا در بازار خواهد بود.

حریم خصوصی:

حریم خصوصی معمولاً در زمینه حفظ حریم شخصی داده‌ها، حفاظت از اطلاعات و امنیت داده‌ها مورد بحث قرار می‌گیرد و این نگرانی‌ها به سیاست گذاران اجازه داده است در سال‌های اخیر گام‌های بیشتری در این حوزه بردارند. به عنوان مثال در سال ۲۰۱۶، قانون GDPR برای محافظت از داده‌های شخصی افراد در اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا ایجاد شد و به افراد کنترل بیشتری بر داده‌های خود داد. در ایالات متحده، ایالت‌های جداگانه در حال توسعه سیاست‌هایی مانند قانون حفظ حریم خصوصی مصرف کنندگان کالیفرنیا(CCPA) هستند که از کسب و کارها می‌خواهد مصرف‌کنندگان را در مورد جمع‌آوری داده‌های خود آگاه کنند.

این قانون اخیر شرکت‌ها را مجبور کرده است که در نحوه ذخیره و استفاده از داده‌های شناسایی شخصی(PII) تجدید نظر کنند. در نتیجه، سرمایه‌گذاری در حوزه امنیت به اولویت فزاینده‌ای برای کسب ‌و کارها تبدیل شده است، زیرا آنها به دنبال حذف هرگونه آسیب‌پذیری و فرصت‌هایی برای نظارت، هک و حملات سایبری هستند.

تعصب و تبعیض:

مواردی از تعصب و تبعیض در تعدادی از سیستم‌های هوش مصنوعی، سوالات اخلاقی زیادی را در مورد استفاده از این فناوری ایجاد کرده است. چگونه می‌توانیم در برابر سوگیری و تبعیض هوش مصنوعی از خود محافظت کنیم، در حالی که خودِ داده‌های آموزشی می‌توانند خود را در معرض سوگیری قرار دهند؟

نمونه‌هایی از وجود تبعیض و تعصب در سیستم‌های هوش مصنوعی مورد استفاده شرکت‌های بزرگ فناوری دیده شده است و همچنین می‌توان آن را در تعدادی از برنامه‌های کاربردی از نرم افزارهای تشخیص چهره گرفته تا الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی یافت.

در مجموع، همین طور که کسب ‌و کارها از خطرات هوش مصنوعی آگاه‌تر می‌شوند، بحث رعایت اخلاق و ارزش‌ها توسط هوش مصنوعی نیز فعال‌تر می‌شود.

مسئولیت:

از آنجایی که قانون قابل توجهی برای تنظیم شیوه‌های استفاده از هوش مصنوعی وجود ندارد، هیچ مکانیسم اجرایی واقعی برای اطمینان از اجرای اخلاقی هوش مصنوعی وجود ندارد. برای پر کردن این شکاف، چارچوب‌های اخلاقی به عنوان بخشی از همکاری بین اخلاق‌شناسان و پژوهشگران برای کنترل ساخت و توزیع مدل‌های هوش مصنوعی در جامعه پدیدار شده‌اند. با این حال آنها در حال حاضر فقط برای راهنمایی هستند و ضمانت اجرایی ندارند.

 

برخی راه‌کارها و راه حل‌ها

فناوری هوش مصنوعی پتانسیل بسیار زیادی برای بهبود کارایی، تصمیم‌گیری و تجربه کاربر در حوزه‌های مختلف دارد. با این حال، استقرار آن می‌تواند منجر به معضلات اخلاقی نیز شود. برای اطمینان از اینکه هوش مصنوعی یک نیروی مناسب است، توجه به چالش‌های اخلاقی زیر ضروری است:

قوانین و مقررات اخلاقی

قبل از اجرای هوش مصنوعی، ذینفعان باید درک کاملی از ابعاد اخلاقی آن داشته باشند. این موضوع شامل تأثیر هوش مصنوعی بر حریم خصوصی، امنیت، تعصب، تبعیض و رفاه کلی انسان است. سیاست‌گذاران، توسعه‌دهندگان و سازمان‌ها باید برای تنظیم دستورالعمل‌هایی که توسعه هوش مصنوعی را با ارزش‌های اجتماعی هماهنگ می‌کند، همکاری کنند.

در حوزه اخلاق هوش مصنوعی، همکاری بین کشورها ضروری است. سیاست‌گذاران باید برای ایجاد استانداردهای بین المللی جهت توسعه و استفاده از هوش مصنوعی با یکدیگر همکاری کنند. ابتکاراتی مانند بیانیه مونترال و مشارکت در هوش مصنوعی زمینه را برای همکاری جهانی در حکمرانی هوش مصنوعی فراهم کرده است.

سیستم‌های هوش مصنوعی می‌توانند عواقب ناخواسته‌ای داشته باشند که ممکن است به افراد یا گروه‌ها آسیب برساند. بنابراین، در نظر گرفتن حقوق بشر هنگام توسعه و استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی ضروری است. این موضوع شامل اطمینان از عدم استفاده از سیستم هوش مصنوعی برای تبعیض علیه افراد یا گروه‌ها است.

کشورهای سراسر جهان در حال توسعه استراتژی‌های هوش مصنوعی ملی هستند تا ضمن رسیدگی به نگرانی‌های اخلاقی، از پتانسیل هوش مصنوعی استفاده کنند. این استراتژی‌ها بر تحقیق، نوآوری، توسعه استعدادها، مدیریت داده‌ها و استقرار مسئولانه فناوری‌های هوش مصنوعی متمرکز هستند.

 

طراحی مسئولانه سیستم‌ها

الگوریتم‌های هوش مصنوعی در صورتی که به‌دقت طراحی و آزمایش نشوند، پتانسیل تداوم تعصب و تبعیض را دارند. اجرای اقدامات عادلانه در طول توسعه هوش مصنوعی برای به حداقل رساندن سوگیری و اطمینان از تصمیم گیری بی طرفانه بسیار مهم است. تکنیک‌هایی مانند پیش پردازش داده‌ها برای حذف سوگیری، استفاده از مجموعه داده‌های آموزشی متنوع و ممیزی منظم سیستم‌های هوش مصنوعی می‌تواند به کاهش تعصب کمک کند.

شفافیت برای ایجاد اعتماد در سیستم‌های هوش مصنوعی بسیار مهم است. کاربران و ذینفعان باید بدانند که هوش مصنوعی چگونه تصمیم می‌گیرد. استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی قابل تفسیر، ارائه توضیحات برای تصمیم‌گیری‌ها و ارائه مستندات واضح از فرآیندهای هوش مصنوعی برای داشتن شفافیت ضروری است.

پرداختن به نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی یک جنبه ضروری در توسعه هوش مصنوعی اخلاقی است. هنگامی که داده‌های شخصی جمع‌آوری، پردازش یا ذخیره می‌شود، احتمال بروز نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی ایجاد می‌شود. اطمینان از مطابقت سیستم هوش مصنوعی با مقررات حفاظت از داده ضروری است. علاوه بر این، اطمینان از جمع آوری و پردازش ایمن داده‌های شخصی برای محافظت از حریم خصوصی افراد نیز اهمیت بسیاری دارد.

 

نظارت انسانی

فن‌آوری‌های هوش مصنوعی باید طوری طراحی شوند که مسئولیت تصمیم‌های گرفته شده را بر عهده گیرند. این امر مستلزم ایجاد خطوط شفاف پاسخگویی و تضمین نظارت انسانی در فرآیندهای تصمیم گیری حیاتی است. در موارد پیامدهای منفی، باید مشخص شود که چه کسی مسئول رسیدگی و اصلاح مسائل است.

هیئت‌های بازبینی اخلاقی می‌توانند راهنمایی و نظارت ارزشمندی را در طول توسعه هوش مصنوعی ارائه دهند. این هیئت‌ها متشکل از کارشناسان بین رشته‌ای هستند که پیامدهای اخلاقی پروژه‌های هوش مصنوعی را بررسی و ارزیابی می‌کنند.

آموزش کارکنان در مورد پیامدهای اخلاقی هوش مصنوعی و ارائه آموزش به آنها در مورد چگونگی توسعه و استفاده از هوش مصنوعی اخلاقی نیز ضروری است. این امر کمک می‌کند مطمین شوید که همه کارکنان درگیر در توسعه یا استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی اهمیت هوش مصنوعی اخلاقی را درک می‌کنند. ارائه آموزش همچنین به کارکنان کمک می‌کند تا چگونگی شناسایی و کاهش مسائل اخلاقی بالقوه را درک کنند.

همکاری با ارائه دهندگان اخلاقی که ارزش‌های شما را در نظر گرفته و می‌توانند به شما در توسعه و پیاده‌سازی هوش مصنوعی اخلاقی کمک کنند حیاتی است. به دنبال ارائه دهندگانی باشید که در هنگام توسعه و استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی، تنوع و شمول، شفافیت و حقوق بشر را در اولویت قرار می‌دهند.

ندا احمدی: استفاده بیش از حد کودکان از تلفن همراه می‌تواند اثرات منفی متعددی از جمله اختلالات خواب، مشکلات بینایی، کاهش تمرکز، مشکلات رفتاری و اجتماعی، و حتی تأخیر در رشد مهارت‌های زبانی و حرکتی به همراه داشته باشد. برای کاهش این اثرات، والدین می‌توانند با محدود کردن زمان استفاده، نظارت بر محتوا، تشویق به فعالیت‌های جایگزین و آموزش استفاده سالم از فناوری، به کودکان کمک کنند.

استفاده از گوشی  در دنیای پیشرفته امروز اجتناب ‌ناپذیر شده است. این وسایل الکترونیکی، با ارائه تجربیات تفریحی و آموزشی، جزء زندگی روزمره اطفال محسوب می‌شوند.

ندا احمدی: کسب و کارهای کوچک به شرکت‌ها، بازرگانی‌ها و مشاغل آزادی گفته می‌شود که تعداد کارمندان و درآمد کمتری نسبت به شرکت‌های بزرگتر دارند. این نوع کسب و کارها طیف وسیعی از فعالیت‌ها را شامل می‌شوند، از جمله فروشگاه‌های محلی، رستوران‌ها، آتلیه‌ها، کارگاه‌های تولیدی کوچک و کسب و کارهای آنلاین. 

هر انسانی برای رفع نیازهای مالی روزمره خود نیازمند داشتن شغل است. عموم مشاغل باکار کردن برای شخصی تحت عنوان، کارفرما، مافوق یا عناوین این چنینی تعریف می گردد. در این میان افرادی هم هستند که ترجیح می دهند شیوه متفاوتی برای کسب سود، داشته باشند. داشتن کسب و کار شخصی و کارآفرینی، برای این افراد ارزش بیشتری دارد.

ندا احمدی: در روزهای ابتدایی سال ۱۴۰۴، بازار طلا شاهد نوساناتی بود که در برخی موارد به ثبت رکوردهای تاریخی منجر شد. بازگشایی رسمی بازار طلا و سکه در روز شنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۴، بازار با کاهش چشمگیر قیمت‌ها روبه‌رو شد؛ کاهشی که در مقایسه با نرخ‌های بالای روزهای پایانی سال ۱۴۰۳ و حتی نرخ‌های تخمینی و غیررسمی ایام نوروز، توجه بسیاری از فعالان و ناظران این بازار را جلب کرده است.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که این ریزش ناگهانی، تحت تأثیر دو عامل اصلی یعنی سقوط ۹۲ تا ۱۱۰ دلاری قیمت جهانی هر اونس طلا و کاهش نرخ ارز در بازار آزاد داخلی اتفاق افتاده است. کارشناسان معتقدند در صورتی که این روند در بازارهای جهانی و داخلی تداوم داشته باشد، احتمال کاهش بیشتر قیمت طلا و سکه در کشور نیز دور از انتظار نیست.

ندا احمدی: سال ۱۴۰۳ در ایران با حوادث متعددی به پایان رسید تواتر و حجم تحولات آنقدر زیاد بود که باور رخ دادن تمام آن‌ها فقط در یک سال بسیار سخت است.

بعضی از این تحولات در خاک ایران رخ داد و برخی دیگر اگرچه در کشورهای دیگر اتفاق افتاد اما با ایران و مسائل آن ارتباط مستقیم دارد.