شنیده ها: ماه گذشته، دعوت دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب ایالات متحده، از شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، برای شرکت در مراسم تحلیف، باعث تعجب بسیاری شد. این دعوت که خارج از عرف دیپلماتیک و سنتی آمریکا بود، با واکنشهای مختلفی روبهرو شد؛ چرا که رهبران خارجی معمولاً در مراسم تحلیف ریاستجمهوری ایالات متحده حضور نمییابند.
در عین حال، این اقدام شاید از دید برخی تحلیلگران، حرکتی هوشمندانه به نظر برسد. روابط ایالات متحده و چین، بهویژه در شرایط کنونی، از مرحلهای حساس عبور میکند. اخیراً سفری به چین داشتم و شرایط کنونی این روابط را میتوان به دو فیل تشبیه کرد که از درون یک نی به یکدیگر مینگرند؛ تصویری که بهخوبی عدم ارتباط مؤثر و سوءتفاهمهای عمیق میان این دو قدرت جهانی را نمایان میسازد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب ایالات متحده، پیش از آغاز رسمی ریاستجمهوریاش با نخستین بحران سیاست خارجی خود مواجه شده است. تحولات غیرمنتظره در سوریه که به برکناری بشار اسد، رئیسجمهور این کشور، منجر شده، این بحران را تشدید کرده است.
با آغاز دولت ترامپ در اوایل سال ۲۰۲۵، جهان با خطرناکترین شرایط خود از زمان جنگ سرد روبهرو خواهد شد. رقابت میان ایالات متحده و چین به موضوعی محوری در عرصه جهانی بدل خواهد شد، دو جنگ منطقهای در آستانه شعلهور شدن قرار خواهند گرفت، بینظمی و هرجومرج در آفریقا گسترش خواهد یافت، احترام به قوانین بینالمللی کاهش خواهد یافت و چهار کشور چین، روسیه، ایران و کره شمالی اتحاد خود را برای تضعیف قدرت غرب تقویت خواهند کرد.
بر اساس گزارش روزنامه نیویورک تایمز، ایالات متحده یک سامانه پیشرفته دفاع موشکی را به همراه حدود ۱۰۰ سرباز آمریکایی برای اداره آن به اسرائیل اعزام میکند. این خبر روز یکشنبه توسط پنتاگون اعلام شد و این اولین باری است که پس از حملات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نیروهای آمریکایی به اسرائیل اعزام میشوند.
تصمیم ایران در مورد تلافی حمله اسرائیل به ساختمان بخش کنسولی سفارتش در دمشق از طریق شلیک دهها موشک و پهپاد نشان دهنده سوء مدیریت دولت جو بایدن در کنترل وضعیت خاورمیانه است. مقامهای آمریکایی که تا روز قبل از حمله ۷ اکتبر حماس خود را قانع ساخته بودند که منطقه "آرامترین وضعیت خود در طی چند دهه گذشته را دارد، " پس از تحولات اخیر به نحوی عمل کرده اند که بدتر شدن اوضاع را سبب شده است. قویترین استدلالی که یک نفر میتواند در دفاع از آنها بیان کند این است که آنها در به وجود آوردن این وضعیت تنها نبوده اند و دولتهای ترامپ، اوباما، بوش و کلینتون نیز اقدامات نادرستی را در دهههای گذشته انجام داده اند.
جیمی کارتر، سی و نهمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، یکی از بازیگران و عوامل موثر انقلاب ۵۷ بود، اما غالبا درباره نقش کارتر در وقوع انقلاب غلو میشود؛ عدهای انقلاب را حاصل اراده او میدانند که این برداشت، از هر جهت نادرست است. گروهی دیگر نیز بالکل منکر نقش او در جریان انقلاب میشوند که این مطلب نیز صحت ندارد. این رخدادهای چندین ساله داخلی در ایران بود که در نهایت به انقلاب ۵۷ ختم شد، رخدادهایی که میتوان ریشه آن را در آغاز مبارزه مسلحانه با رژیم شاه در سال ۱۳۴۹ تا کودتای ۲۸ مرداد و حتی شکست مشروعهخواهان در انقلاب مشروطه دنبال کرد. رخدادهایی که عوامل متعدد سیاسی، اقتصادی، مذهبی و ایدئولوژیک داشتند و تقلیل دادن رخدادی چنین دامنهدار، به تصمیم یک رهبر سیاسی خارجی، فهم توطئه باور و غیر علمی از تاریخ است.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز شنبه ۹ دی ماه گفت: «یک جنگ تمامعیار در جریان است. ما در همه جبههها در حال جنگیم و موفقیتهای چشمگیری داشتهایم، اما هزینه دردناکی هم دادهایم. اگر حزب الله جنگ را گسترش دهد، به همراه ایران ضرباتی را متحمل خواهند شد که به خواب هم ندیدهاند.»
هریس گفت: «جو بایدن مشکلی نخواهد داشت بنابراین اینها همش در حد فرضیه است.»
دولت جو بایدن در حال مذاکره محرمانه با ایران برای دستیابی به یک توافق غیررسمی است که برخی از مقامات جمهوری اسلامی آن را آتش بس سیاسی مینامند. حقیقت مذاکرات ضمنی واشنگتن با تهران به طور مستقل، توسط سه مقام بلند پایه اسرائیل، یک مقام ایرانی و یک مقام امریکایی تایید شده است.
با نزدیک شدن به موعد پایان محدودیتهای ایران در حوزه خرید و فروش تسلیحات که بر اساس توافق برجام ماه اکتبر سال جاری خواهد بود، فشار کشورهای غربی برای بازگردادن ایران به تعهدات مشخص شده در توافق 2015 به ویژه کاهش سطح غنیسازی اورانیوم افزایش یافته است. ایران در پی خروج یک جانبه آمریکا از برجام در زمان ترامپ، برخی تعهدات خود را کاهش داد و بازگشت به آن را منوط به بازگشت ایالات متحده آمریکا به برجام کرده است.