شنیده ها: تحولات ژئوپلیتیکی پیچیده، از سقوط نظام اسد و رقابت قدرتها در خاورمیانه تا تشدید تنشهای چین، روسیه و آمریکا، چشمانداز جهانی را بحرانیتر کرده است. سیاستهای ترامپ، از جنگ اقتصادی با چین تا فشار بر اوکراین برای توافق با روسیه، نظم جهانی را به چالش میکشد.
تحولات پیچیده و پرتنش در عرصه جهانی، از رقابت قدرتهای بزرگ تا درگیریهای منطقهای، چشمانداز آینده را بیش از هر زمان دیگری آشفته و ناپایدار کرده است. سیاستهای مناقشهبرانگیز رهبران مانند دونالد ترامپ، کیم جونگ اون و ولادیمیر پوتین، همراه با تغییرات ژئوپلیتیکی گسترده در اوراسیا و خاورمیانه، بر خطرات بیسابقهای همچون تجزیه اقتصادی جهان، گسترش بحرانهای منطقهای و تشدید تنشهای هستهای افزوده است.
یک سال قبل ساعت ۹ صبح نوزده دیماه ۱۴۰۲ بخشی از جنگل مناطق مرتفع صخرهای موسوم به «جنگل هلیک بن» بخش چمستان نور حوالی آتش گرفت که به گفته رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری این آتش پس از ۳۰ ساعت، روز بعد مهار و خاموش شد.
تغییرات آب و هوایی یکی از بزرگترین چالشهای عصر حاضر است که اثر گستردهای بر مناطق مختلف جهان دارد. خاورمیانه به دلیل شرایط اقلیمی خاص، بهویژه گرمای شدید، خشکسالی و کمبود منابع آبی، به طور فزایندهای در معرض خطرات ناشی از تغییرات آب و هوایی قرار گرفته است. افزایش دما، کمبود آب و خشکسالیهای طولانیمدت، این منطقه را با تهدیدات جدی مانند آتشسوزیهای شهری و صنعتی روبهرو کرده است.
افغانستان به لطف موقعیت جغرافیاییاش در حال برنامهریزی برای اعمال سلطه بر کشورهای دیگر است. انگار افغانستان روی کوهی قرار گرفته که به راحتی بر همسایگانی که داخل درهاند، تسلط دارد و میتواند هر گاه که بخواهد موج حملات را به سوی آنها گسیل کند. افغانستان 50 سالی است که برای کنترل منابع آبش برنامه دارد و از کمک کشورهای مختلف برای اجرای برنامههایش استفاده میکند. این کشور دو حوضه آبریز مشترک هریرود و هیرمند را با ایران دارد و برای این حوضه هم برنامههای خاص دارد. در چنین شرایطی فدا حسین مالکی سدسازیهای افغانستان و خلف وعدههایش در زمینه تأمین حقابه ایران را به حکومت طالبان نسبت میدهد.
بادهای شدید جرقهها را به جهنمهایی تبدیل کرده که با "سرعت هشداردهنده" در کالیفرنیا حرکت میکنند. درام واقعی درست خارج از هالیوود در حال رخ دادن است. آتشسوزیهای افسارگسیخته با سرعتی باورنکردنی در عرض چند ساعت افزایش یافته است. چرا؟
بر این اساس ارتش اسرائیل کنترل منطقه حائل از جمله شهرها، شهرکها و تپههای استراتژیک را به دست گرفته و به حومه درعا رسیده و روزدخانه یرموک و منابع آب شیرین مناطق را تحت کنترل دارد. تسلط بر منابع آب شیرین میتواند به اسرائیل در تامین آب شرب مورد نیاز خود کمک کند به ویژه که با بحرانهای گوناگون خشکسالی و کمبود آب آشامیدنی مواجه است. همچنین میتواند به اسرائیل برای ساخت شهرک سازیهای جدید به ویژه در مناطق اشغالی جولان کمک کند.
عبدالعلی زاده نماینده ویژه رئیس جمهور به تازگی در سخنانی اعلام کرد که از زمان انتخابات بحث مذاکره با آمریکا را مطرح کردیم و اکنون نیز مجموع حاکمیت به گزینه مذاکره مستقیم و رو در رو با آمریکا رسیده است. این سخنان موجی از واکنش ها را به همراه داشت، از واکنشهای حمایتی در راستای کاهش تنش تا انتقاد طیف سیاسی مخالف مذاکره مستقیم با آمریکا.
تنشهای رو به افزایش میان ایران و ایالات متحده به یکی از چالشهای اصلی سیاست خارجی دولت تازهروی کار آمده دونالد ترامپ تبدیل شده است. اقدامات اخیر تهران که آن را به آستانه دستیابی به ظرفیت ساخت سلاح هستهای نزدیکتر کرده، موجب افزایش نگرانیهای بینالمللی شده است. در همین حال، احتمال درگیری نظامی میان ایران و اسرائیل، با ریسک مداخله مستقیم آمریکا، همچنان تهدیدی جدی برای ثبات منطقه به شمار میرود.
در اروپا، تحلیل و پیشبینی رفتار دونالد ترامپ به یکی از مباحث داغ تبدیل شده است. این رویکرد یادآور دوران جنگ سرد است، زمانی که تحلیلگران غربی با بررسی جزئیات رفتاری و موقعیت اعضای دفتر سیاسی اتحاد جماهیر شوروی در نشستهای عمومی، تلاش میکردند تغییرات احتمالی در سیاستهای داخلی مسکو را حدس بزنند. امروز، این روش تحلیلی به واشنگتن منتقل شده و ناظران سیاسی با دقت تمام اظهارات، پستهای شبکههای اجتماعی و رفتار افراد نزدیک به ترامپ، رئیسجمهور منتخب ایالات متحده را بررسی میکنند تا خطوط کلی سیاستهای آینده او را کشف کنند.