شنیده ها: همزمان با آغاز گفتوگوهای مسقط، نیویورکتایمز به نقل از مقامهای خاورمیانهای از احتمال صدور یک بیانیه برای «ادامه مذاکرات و عدم درگیری نظامی» خبر داده، اما نشنال امارات ادعا کرده جرد کوشنر در حال بررسی سازوکاری برای «جایگزینی نظام جمهوری اسلامی» است؛ دو روایت متضاد که بار دیگر سایه بیاعتمادی را بر مذاکرات سنگین کرده است.
همین امروز که نگاهها به مسقط دوخته شده و گمانهزنیها درباره مسیر مذاکرات ایران و آمریکا دوباره بالا گرفته، دو رسانه معتبر غربی و منطقهای، تصویری متفاوت از پشتپرده این گفتوگوها ارائه دادهاند؛ تصویری که بیش از آنکه از «توافق» بگوید، از جنگ روایتها و رقابت سناریوها خبر میدهد.
گفتوگوهای ایران و آمریکا در مسقط کلید خورد، اما حالا دیگر بحث اصلی فقط «مذاکره» نیست؛ مسئله این است که آیا مذاکره میتواند به توافقی پایدار برسد یا بار دیگر به یک آتشبس موقت و شکننده تبدیل خواهد شد. تجربه برجام، خروج آمریکا از توافق، بازگشت تحریمها و سپس حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران در سال ۲۰۲۵، پرونده هستهای تهران را از یک اختلاف فنی خارج کرده و به موضوعی امنیتی و ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است.
اظهارات جدید دونالد ترامپ درباره تعیین زمان مذاکرات بعدی با ایران و تأکیدش بر تغییر قابل توجه مواضع تهران در هفتههای اخیر، بار دیگر بحث بازگشت احتمالی به میز گفتوگوها را داغ کرد. همزمان، مصاحبه مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشورمان، نشانههایی از آمادگی مشروط تهران برای ادامه مذاکرات را نشان میدهد.
با وجود این که هنوز درباره نحوه گفتگوی ایران و آمریکا که قرار است روز شنبه در عمان آغاز شود، ابهاماتی وجود دارد، اما دو نگرش خوش بینانه و بدبینانه نسبت به نتایج اقتصادی این مذاکرات نیز روندی رو به رشد را طی میکند.
ناظران مسائل حوزه خلیج فارس معتقدند که دوحه نتایج جنگ ۲۰۲۳-۲۰۲۴ در غزه و لبنان را بهدرستی درک نکرده است؛ جنگی که نگاه طرفهای تأثیرگذار منطقه را به سمت صلح، میانجیگری و توافقات تغییر داده است. آنها تأکید دارند که آنچه شیخ تمیم بهدنبال تحقق آن از طریق حلوفصل منازعات است، فراتر از توان قطر بوده و سفر به ایران پیش از جنگ، با سفر پس از جنگ یکسان نیست.
سفر نخست وزیر عراق به تهران همزمان گمانه زنیهایی را درباره دلایل اصلی این سفر در محافل سیاسی برانگیخت از جمله چند سایت عربی ادعا کردند السودانی حامل پیام تیم ترامپ برای مسئولان ایرانی است و طرف ایرانی هم پیام «مثبتی» به این فرکانس ارسال کرده است.
ترامپ بار دیگر به قدرت بازگشت و حال مهمترین پرسش، چگونگی مواجهه ایران و آمریکاست. به طور کلی سه استراتژی را میتوان متصور بود؛ یک رویکرد بدبینانه درگیری نظامی است که باتوجه به هزینه سنگینی که برای طرفین دارد و همچنین تمایل ترامپ برای کاهش هزینههای برون مرزی، اتخاذ چنین رویکردی بعید است.
این روزها دیگر تعارفات سیاسی را کنار گذاشته و مستقیم حمله میکند؛ یا به قول معروف، او برای دولت شمشیرش را از رو بسته است؛ او، سعید جلیلی است؛ نامزد بازنده انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و چهاردهم و نامزد انصرافی انتخابات ۱۴۰۰.
عبدالعلی زاده نماینده ویژه رئیس جمهور به تازگی در سخنانی اعلام کرد که از زمان انتخابات بحث مذاکره با آمریکا را مطرح کردیم و اکنون نیز مجموع حاکمیت به گزینه مذاکره مستقیم و رو در رو با آمریکا رسیده است. این سخنان موجی از واکنش ها را به همراه داشت، از واکنشهای حمایتی در راستای کاهش تنش تا انتقاد طیف سیاسی مخالف مذاکره مستقیم با آمریکا.