شنیده ها: راز مهمی درباره شرایط امنیتی و رابطه اینترنت با آن وجود دارد که در حال فراموش شدن است. چند موضوع مهم درباره رخدادهای اخیر وجود دارد که فراموشی آنها به معنای پاک کردن صورت مساله خواهد بود و اصل ماجرای اعتراضها را به نوعی نادیده خواهد گرفت.
آنچه که مسئولان در شرایط فعلی باید مورد توجه داشته باشند این است که عامل اصلی اعتراضات و نهایتا امنیتی شدن موضوعات، اینترنت نبود.
شنیده ها: جلالیندوشن، روانپزشک می گوید: حکمرانان باید با ابتکار عملهای جدی، همصدایی و همفکری، به وضعیت ویژه پایان دهند یا اگر میخواهند وضعیت ویژه اعلام کنند، باید ایدهای برای آن داشته باشند.
خورشید، آسمان را بالا رفته و بر سر شهر میتابد، باد میوزد و آسمان آبی است. مردم شهر اما، به سوگی جمعی نشستهاند؛ فسردهتر، غمگینتر و مستأصلتر از همه روزهایی است که پشتسر گذاشتهاند. کافهها، رستورانها، مغازهها و فروشگاهها، کرکرههایشان را بالا کشیدهاند، اما آنقدر خالی از مشتری که صاحبانشان در خیابان به انتظار ایستادهاند؛ به انتظار مردمی که عصرها دیگر در خیابان نیستند و به خانههایشان پناه میبرند. به تلویزیونهایی که در زمانه قطعی اینترنت و ارتباطات، تنها روزنه رسیدن خبر است. مردمی که شهر را «غمزده» میبینند.
شنیده ها: گسلهایی که موجود بوده یکی یکی فعال می شوند اما این گسلها کدام هستند؟: «گسل مذهبی و گسل نسلی که بین نسل زد و نسلهای ماقبل ایجاد و فعال شده و تفاوتها به شدت بروز مییابند و باعث تفرقه، جدایی و درک ناپذیری یکدیگر میشود.
گسل اقتصادی که طبقه متوسط تحت فشار است و مدام ریزش میکند و قشر کوچک فربه فرادست جامعه افزوده شده. مجموعه اینها یک شرایط ملتهب را برای جامعه ایجاد کرده و این تفکر را منتقل میکند که دولت دیگر توان حل مشکلات اساسی کشور یا ناترازی را ندارد؛ نامی که برای تمام این سرخوردگی و کمبودها انتخاب شده است. مردم احساس میکنند دولت توان مدیریت این ناترازی را ندارد.»
شنیده ها: یک جامعهشناس با بررسی ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، معتقد است آنچه امروز در ایران رخ میدهد، حاصل انباشت بحرانهای چندگانه و ورود جامعه به فاز جدید است.
منشا وقوع ناآرامیهای اخیر ایران، با گذشت چند روز از آغاز آن بیشتر مورد پرسش قرار میگیرد. در این میان مقایسه ناآرامیها در کلانشهرها و شهرهای کوچکتر هم مطرح است و به تبع آن سوالهایی از این جنس که آیا دامنه اعتراضات در محدوده مشکلات معیشتی باقی مانده است؟
شنیده ها: تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی و عملی کردن یکشبه آن، زنگ خطری برای سفره خانوارها به صدا درآورده است؛ زنگ خطری که مرتضی افقه، اقتصاددان معتقد است: این دیگر زنگ خطر نیست، بلکه به معنی از بین بردن قشر عظیمی از مردم و تداوم اعتراضات معیشتی است.
حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی کالاهای اساسی و افزایش قیمت ارز این کالاها به بیش از ۱۳۰ هزار تومان، بهمعنای افزایش حدوداً ۴ برابری هزینه ارزی واردات است.
شنیده ها: جوادی حصار معتقد است دولت به آزادی عمل بیشتری برای مدیریت اقتصاد کشور نیاز دارد و حمیدرضا ترقی دولت را مقصر اتفاقات اخیر در جامعه می داند و راه حل را در اقتصاد اسلامی و مقاومتی میبیند.
ناآرامیهای داخل کشور ادامه دارد و همچنان واکنشهای داخلی و خارجی به این موضوع در چند دسته اصلی قابل تقسیم است. عدهای دولت و تصمیمات اقتصادی را مقصر میدانند و عدهای نیز تحریمها و دخالت عوامل نفوذی و بیگانه را. برخی نیز معتقدند میشد با برخی راهکارها از وقوع اتفاقات دو هفته اخیر پیشگیری کرد.
شنیده ها: جامعهشناسان با بررسی وقایع اخیر ایران میگویند که ناآرامیها تنها محدود به مسائل اقتصادی نیست و ابعاد سیاسی و اجتماعی نیز در آن نقش دارند. برخی کارشناسان تاکید دارند مدیریت این اعتراضات نیازمند بازنگری در ساخت قدرت و بازگرداندن نیروهای سیاسی دفعشده است.
چیستی وقایع اخیر ایران و قرار گرفتن آن در مرزی باریک میان مطالبات معیشتی و سایر مطالبات اجتماعی، این روزها به یکی از محورهای اصلی بحث میان جامعهشناسان تبدیل شده. پرسش محوری در این میان آن است که شرایط بهوجودآمده تا چه اندازه ریشه در ساحت اقتصادی دارد و در نهایت به کدام سو حرکت خواهد کرد.
